De gezonde gemeente en roken

Roken is één van de vijf landelijke speerpunten. Landelijk en lokaal versterken elkaar. Op lokaal niveau zijn er veel mogelijkheden voor Tabakspreventie. Tal van professionals in een gemeente zijn gemotiveerd om te voorkomen dat mensen gaan roken en bieden ondersteuning aan mensen die willen stoppen met roken. Goede afstemming tussen de landelijke en de lokale mogelijkheden kan het aantal rokers terugdringen.

Lokaal beleid

Tabakspreventie op lokaal niveau is van grote betekenis.
Met name waar het gaat om bij te dragen aan het verminderen van Sociaal Economische Gezondheidsverschillen (SEGV).
Wat zijn de mogelijkheden lokaal en wie heeft welke rollen?
Lees verder >

Handreiking Gezonde Gemeente: Themadeel Roken
Interventies

Voor de uitvoering van Tabakspreventie op gemeentelijk niveau zijn er interventies voor preventie van roken en meeroken en voor de behandeling van Tabaksverslaving.
In het Interventieoverzicht Roken staan de interventies voor Preventie.
De effectieve interventies voor behandeling zijn opgenomen in de Zorgmodule.
Voor meer informatie over de interventies die STIVORO aanbiedt klikt u hier.

Eén integraal Tabaksontmoedigingsbeleid: samenspel landelijk en lokaal

De combinatie van omgevingsmaatregelen, wetgeving, beleid en interventies zijn bepalend voor het welslagen van het verminderen van het aantal rokers en de gevolgen van roken voor de samenleving. Deze aanpak is vormgegeven door de WHO in het FCTC-verdrag. Nederland heeft dit verdrag ondertekend en volgt het M-POWERmodel.
Niet alle aspecten van Tabaksontmoedingsbeleid worden op alle niveaus uitgevoerd. De uitvoering van interventies gebeurd voornamelijk op lokaal niveau en wet-en regelgeving is een landelijke aangelegenheid.
Goed samenspel tussen landelijk en lokaal maakt het tot één nationaal Tabaksontmoedigingsbeleid.

Aanbieden van interventies dicht in de buurt, heeft de voorkeur.
Het model 'wijkgerichte aanpak van roken' geeft aanknopingspunten om de interventies dicht in de buurt aan te bieden.

Een model ‘wijkgerichte aanpak roken’

Op basis van inzichten en wensen vanuit gemeenten en GGD-en heeft STIVORO een conceptmodel ‘wijkaanpak roken’ ontwikkeld.

Graag gaan we met gemeenten in gesprek over doorontwikkeling van dit model in een wijk.STIVORO biedt hierbij advies en ondersteuning.

Doel:

1.       meeroken voorkomen;

2.       ervoor zorgen dat de jeugd niet gaat roken;

3.       stoppen met roken bevorderen.

 

Concept-model

Rondom een centraal, herkenbaar punt in de wijk dat dienst doet als een smr-centrum worden de activiteiten rondom Tabakspreventie en stopondersteuning geïntensiveerd of uitgezet. Een wijkgericht gezondheidscentrum of een longpoli kan eventueel dienst doen als smr-centrum.

 

Interventies die in aanmerking komen voor een wijkgerichte aanpak zijn:

1.       V-MIS (interventie uitgevoerd door verloskundigen)

2.       Rookvrij Opgroeien 0-4 jaar (via JGZ)

3.       Gezonde School en Genotmiddelen Basis en Voortgezet Onderwijs 
        (invoering Rookvrij Schoolplein)

4.       Smoke Alert (online rooktest voor jongeren via scholen)

5.       Actie Tegengif (klassikale niet roken afspraak voor onderbouw VO)

6.       Pakje Kans (groepstraining stoppen met roken)

7.       Persoonlijke advisering en begeleiding door zorgverleners, dmv STIMEDIC Basis en Intensief

8.       Actie 24-uur niet roken (opstap voor stoppen met roken)

9.      Opvoedondersteuning middelengebruik voor ouders 

10.    Weerbaarheidtraining voor jongeren: leer nee zeggen tegen

        genotmiddelen

 

Kenmerken interventies

De interventies uit deze wijkaanpak Roken hebben met elkaar gemeen dat ze:


  • CGL-gecertificeerd dan wel volgens de CBO-richtlijn aanbevolen zijn
  • Persoonlijk contact met de doelgroep als kenmerk hebben
  • Bekend zijn bij de uitvoerende intermediairs
  • Bekend zijn in de uitvoering in wisselende intensiteit
  • In te passen zijn in bestaande structuren
  • Ondersteund worden vanuit landelijke organisaties


Waarom ook lokaal
Vooral voor mensen uit risicogroepen is persoonlijke ondersteuning bij gedragsverandering van belang. De kracht van de gemeente ligt in het faciliteren van persoonlijk contact met risicogroepen. Lokale Tabakspreventie biedt een goede kans om het aantal rokers in Nederland terug te dringen en gezondheidswinst te behalen.
Gemeenten en hun uitvoerende organisaties kunnen een belangrijke rol spelen bij:
* de toeleiding van rokers naar bestaande ondersteuning bij stoppen met roken
* voorkomen dat kinderen beginnen met roken
* voorkomen van meeroken.

Gemeentelijke regie
De gemeente is opdrachtgever van de wijkaanpak Roken en delegeert de uitvoeringstaken aan de aanwezige uitvoeringsorganisaties. Voor lokale Tabakspreventie is de expertise van lokale partijen nodig. Daarbij is het belangrijk dat de gemeente de regie voert over:
*het samenstellen van een samenhangend pakket maatregelen en effectief    bewezen interventies
*het verbeteren van de beschikbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van tabakspreventie en stopondersteuning.

Integraal beleid

Werken in de wijk aan meerdere gezondheidsthema’s vraagt goede afstemming tussen verschillende organisaties en op verschillende niveaus. In het te formuleren beleid en op praktisch uitvoeringsniveau is het goed mogelijk om verschillende leefstijlthema’s met elkaar te verbinden.

Omdat roken een verslavingsprobleem is vergt dit in begeleiding en behandeling een themaspecifieke aanpak.

Wat vinden we belangrijk bij een wijkaanpak roken

Zoveel mogelijk mensen de mogelijkheid bieden om passende informatie over roken te krijgen en effectieve ondersteuning te krijgen bij het stoppen met roken

Optimale, gedifferentieerde aansluiting bij doelgroep

Extra aandacht voor het bereik van risicogroepen door ondermeer extra aandacht voor toeleiding naar bestaande, effectieve interventies en gebruik kunnen maken van één-op-één contact.

Gebruikmaken van effectieve, CGL-gecertificeerde en CBO-richtlijn, interventies

Tegemoetkomen aan de wens van bestuurders e.a. tot het voeren van integraal beleid

Een samenhangend en structureel aanbod; samenhang tussen landelijk en lokaal beleid; samenhang tussen preventie en curatie; samenhang tussen de verschillende leefstijlthema's

Een structureel kader met ruimte voor inspringen op actuele kansen in de wijk

Goed aansluiten op infrastructuur in de wijk

Mogelijkheden van verzekerde zorg optimaal benutten (verwijsnetwerk)

De Zorgmodule als standaard voor zorgverlening

Een positieve bijdrage leveren aan het behoud van motivatie bij intermediairs

Lees ook wat hierover in de Handreiking Gezonde Gemeente staat.

Regionale cijfers

Er zijn verschillen in rookgedrag. Bijvoorbeeld tussen laag-en hoogopgeleid, mannen en vrouwen en per provincie.

Wilt u weten hoeveel rokers uw gemeente telt? En hoeveel van hen jaarlijks proberen te stoppen? Weet u hoeveel mensen er jaarlijks in uw gemeente overlijden als gevolg van het roken? Lees verder >

Voorbeelden van gemeenten

Heeft u een goed aansprekend voorbeeld van lokaal Tabaksontmoedingsbeleid?
Lees verder >